Po ataku 19-latka w Ostrołęce, o którym pisałem wcześniej, wydarzenia przyspieszyły w dramatyczny sposób. Dzień później w Leszczydole-Nowinach pod Wyszkowem 15-latek zaatakował trzy osoby w szkole. 37-letnia pracownica placówki zmarła, a nauczycielka i dyrektor zostali ranni. Następnie z całej Polski zaczęły napływać informacje o groźbach publikowanych przez dzieci i nastolatków, filmach zapowiadających przemoc oraz niebezpiecznych przedmiotach przynoszonych do szkół.
Skala policyjnych działań pokazuje, że problemu nie można sprowadzić do pojedynczego incydentu. Według informacji przekazanych przez Policję 9 października do godz. 17:00 odnotowano 172 zdarzenia związane z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia czynu zabronionego, zatrzymano 59 osób, a funkcjonariusze skontrolowali blisko 35 tys. placówek oświatowych.
Jednocześnie trzeba bardzo wyraźnie oddzielić fakty od narastającej paniki. Policja i Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji nie potwierdziły istnienia zorganizowanego internetowego „challenge’u” ani zapowiadanego w mediach społecznościowych „krwawego piątku”. Służby wskazują natomiast na realne ryzyko naśladownictwa – kolejni młodzi ludzie mogą próbować zdobywać uwagę poprzez groźby lub powtarzanie zachowań, o których głośno jest w mediach.
Nie każdy atak oznacza radykalizację
Radykalizacja nie oznacza po prostu posiadania radykalnych poglądów, zainteresowania określoną ideologią czy nawet kontrowersyjnego zachowania. Z punktu widzenia bezpieczeństwa szczególnie niepokojący staje się proces, w którym człowiek zaczyna usprawiedliwiać przemoc, nawiązuje kontakty ze środowiskami ekstremistycznymi, interesuje się wcześniejszymi zamachami jako wzorem do naśladowania albo przechodzi od deklaracji do przygotowywania realnego ataku.
Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego zwraca uwagę, że współczesna radykalizacja młodych ludzi coraz częściej nie zaczyna się od konkretnej ideologii. Jej początkiem mogą być samotność, frustracja, poczucie odrzucenia i długotrwały kontakt z treściami oswajającymi przemoc. Dopiero później pojawia się ideologia, grupa lub internetowa społeczność, która nadaje tej frustracji kierunek.
Podczas konferencji ABW w kwietniu 2026 r. przedstawiono dane „Diagnozy Młodzieży 2026”. Według nich 47 proc. nastolatków w wieku 13–16 lat deklaruje ponadprzeciętny kontakt z treściami antyspołecznymi, a 44 proc. ma trudność z odróżnianiem informacji prawdziwych od fałszywych. Służby wskazują również na znaczenie algorytmów, zamkniętych baniek informacyjnych i internetowych grup, które mogą pogłębiać izolację i poczucie krzywdy.
Potwierdzona radykalizacja i przygotowania terrorystyczne w Polsce
2023: 18-latek i plan ataku terrorystycznego
W czerwcu 2023 r. ABW zatrzymała na Dolnym Śląsku 18-letniego obywatela Polski podejrzanego o przygotowania do zamachu. Według Agencji pod koniec 2022 r. przeszedł on na islam, inspirował się działalnością tzw. Państwa Islamskiego i pozostawał w kontakcie z osobami przedstawiającymi się jako członkowie tej organizacji. Śledczy ustalili, że gromadził informacje i elementy potrzebne do przygotowania zamachu, którego celem miały być obiekty administracji publicznej.
2025: trzech 19-latków z Olsztyna
W raporcie za lata 2024–2025 ABW ujawniła, że w kwietniu i czerwcu 2025 r. zatrzymano trzech 19-latków z Olsztyna podejrzewanych o planowanie zamachu terrorystycznego. Jednym z rozważanych celów miała być miejscowa szkoła. Sprawa stała się jednym z przykładów przywoływanych przez Agencję przy opisywaniu radykalizacji bardzo młodych ludzi poprzez internet.
Podkarpacie: przygotowania do ataku na szkołę
Kolejna sprawa dotyczy Remigiusza Ż. Według ABW i prokuratury młody mężczyzna miał w okresie od listopada 2024 r. do maja 2025 r. przygotowywać się do przeprowadzenia masowego ataku, którego celem miała być jedna ze szkół na Podkarpaciu. Śledczy wskazali na fascynację propagandą tzw. Państwa Islamskiego oraz gromadzenie informacji dotyczących broni, materiałów wybuchowych i sposobów przeprowadzania zamachów. W lutym 2026 r. do sądu skierowano akt oskarżenia.
Mateusz W. i plan zamachu podczas imprezy masowej
W sierpniu 2026 r. Prokuratura Krajowa skierowała do sądu akt oskarżenia przeciwko 20-letniemu Mateuszowi W. Według śledczych przygotowywał on masowy zamach terrorystyczny inspirowany działalnością ISIS. ABW informowała, że mężczyzna zdobywał wiedzę dotyczącą materiałów wybuchowych, próbował uzyskać substancje i elementy potrzebne do skonstruowania urządzenia oraz rozważał przeprowadzenie ataku podczas imprezy masowej.
Wrzesień 2026: nieletni w środowisku neonazistowskim
Szczególnie istotna dla obecnej dyskusji jest sprawa ujawniona we wrześniu 2026 r. ABW zatrzymała dwóch 16-latków działających w internetowym środowisku neonazistowskim i ekstremistycznym. Śledczy zabezpieczyli materiały nazistowskie, rasistowskie i antysemickie, a także treści dotyczące zamachów terrorystycznych, masowych zabójstw i tzw. samotnych sprawców.
Kilka dni później zatrzymano urodzonego w 2009 r. Pawła G. Prokuratura Krajowa zarzuciła mu między innymi udział w zorganizowanej grupie mającej popełniać przestępstwa terrorystyczne, propagowanie nazizmu i faszyzmu oraz przygotowywanie zabójstwa wielu osób w wyniku zamachu terrorystycznego.
W zabezpieczonej korespondencji śledczy znaleźli informacje dotyczące planowania masowych ataków, w tym na szkołę i meczet, obserwowania potencjalnych celów oraz zdobywania broni i wyposażenia wojskowego. To jeden z przypadków, w których związek między radykalizacją ideologiczną, działalnością internetową i przygotowaniami do realnej przemocy został potwierdzony przez organy ścigania.
Masowa przemoc bez potwierdzonego motywu ekstremistycznego
Druga grupa zdarzeń jest równie poważna, ale nie należy automatycznie nazywać jej radykalizacją polityczną lub religijną.
29 listopada 2023 r. w Kadzidle 18-letni wówczas Albert G. zaatakował nożami trzech uczniów. Prokuratura ustaliła później, że od co najmniej dwóch tygodni planował zabicie co najmniej ośmiu osób. W 2025 r. sąd pierwszej instancji skazał go na 15 lat więzienia. Według prokuratury jako motyw wskazywał prześladowanie przez rówieśników. Nie ustalono podłoża terrorystycznego ani ekstremistycznego.
Pod koniec września 2026 r. w miejscowości Książki w województwie kujawsko-pomorskim zatrzymano 13-latka. Chłopiec przyznał, że planował zaatakować przypadkowe osoby w swojej szkole. W jego plecaku znaleziono bagnet, a w domu tasak. Sąd rodzinny zdecydował o umieszczeniu go w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. Także tutaj oficjalnie nie potwierdzono ideologicznej motywacji.
7 października doszło do ataku w Ostrołęce. 19-letni uczeń zaatakował nożem osoby przebywające w szkole i zranił dziewięć osób. Tego samego dnia w Sierpcu nauczyciele przekazali policji informację o 17-latku mówiącym rówieśnikom, że planuje „zrobić coś złego w szkole”. Policjanci zatrzymali chłopaka i zabezpieczyli dwa noże. Sprawdzana była również historia wyszukiwania w jego telefonie.
8 października w Leszczydole-Nowinach pod Wyszkowem 15-letni były uczeń szkoły zaatakował trzy osoby. 37-letniej pracownicy placówki nie udało się uratować, ranni zostali także nauczycielka i dyrektor. Służby analizują między innymi aktywność nastolatka w internecie i sprawdzają możliwe inspiracje ekstremistyczne. Na moment publikacji nie ma jednak podstaw, aby uznać taki motyw za potwierdzony.
9 października: fala gróźb i interwencji w całej Polsce
Po dwóch atakach nastąpiła gwałtowna fala zgłoszeń. Część przypadków dotyczyła rzeczywistych gróźb, część posiadania niebezpiecznych przedmiotów, a część filmów i wpisów, które ich autorzy później określali jako „żart”.
- Mazowsze: policjanci interweniowali m.in. w Mszczonowie, Przasnyszu, Płocku, Ciechanowie, Ostrowi Mazowieckiej, Pruszkowie, Sochaczewie, Józefowie i Jednorożcu. Zatrzymywani byli nastolatkowie publikujący groźby, filmy z niebezpiecznymi przedmiotami lub zapowiadający przyniesienie do szkoły noża albo maczety.
- Warszawa: zatrzymano m.in. 14-latka, który miał w szkole nóż z ukrytym ostrzem i 11 petard hukowych, 16-latka z nożem typu balisong oraz 13-latka podejrzewanego o publikację zdjęcia noża i kierowanie gróźb wobec innego ucznia.
- Warmia i Mazury: interwencje przeprowadzono m.in. w Szczytnie, Olsztynku, Biskupcu, Bartoszycach i Ełku. W Ełku zatrzymano 17- i 18-latka w związku z internetowymi groźbami dotyczącymi ataków.
- Wielkopolska: policja informowała o zatrzymaniu pięciu nastolatków w wieku od 14 do 16 lat z Poznania, Konina, Międzychodu i Wrześni. W internecie publikowali nagrania, na których pojawiali się w maskach z nożami i maczetami. W Pępowie wcześniej ujawniono również 13-latka, który przyniósł nóż do szkoły.
- Dolny Śląsk: zatrzymania i interwencje dotyczyły m.in. Wrocławia, Legnicy, Jawora i Świdnicy. W jednym przypadku 16-latek wykorzystał sztuczną inteligencję do stworzenia swojego zdjęcia z nożem, w innym na zamkniętej grupie pojawiały się treści dotyczące planowania zabójstwa wielu osób.
- Łódzkie: w Łodzi zatrzymano dwoje 13-latków posiadających w plecakach noże, a w Zduńskiej Woli policja zajęła się filmem 16-latka sugerującym niebezpieczne zdarzenie w szkole.
- Opolskie: w Nysie zatrzymano 16-latka, który opublikował zdjęcie szkoły z grafiką bomby.
- Lubelskie: w Tomaszowie Lubelskim policjanci zatrzymali 13-latka po wiadomości na klasowym komunikatorze, w której zapowiadał przyjście do szkoły i atak z użyciem noża.
- Małopolskie: w jednej ze szkół podstawowych w Krakowie policja interweniowała po ujawnieniu noży w plecakach dwóch uczniów.
- Zachodniopomorskie: w Mieszkowicach 8-letni uczeń przyniósł do szkoły ostrze scyzoryka. Po odebraniu przedmiotu przez nauczycielkę zachował się agresywnie wobec niej. Sprawą zajęły się służby.
- Świętokrzyskie: policja otrzymywała kolejne zgłoszenia związane z możliwym zagrożeniem w szkołach. Według przekazywanych informacji nie doszło tam do użycia przemocy, choć w części przypadków zabezpieczano niebezpieczne przedmioty.
Lista zmieniała się praktycznie z godziny na godzinę. Do godz. 17:00 w całym kraju odnotowano 172 zdarzenia uzasadniające podejrzenie popełnienia czynu zabronionego, 59 osób zostało zatrzymanych, a sprawdzeniem objęto blisko 35 tys. placówek.
„Krwawy piątek” i internetowy challenge? Policja tego nie potwierdza
W mediach społecznościowych zaczęły jednocześnie krążyć ostrzeżenia przed rzekomo zaplanowaną na 9 października skoordynowaną falą ataków. Policja poinformowała jednak wprost, że prowadzone czynności nie potwierdziły istnienia takiego wydarzenia ani zorganizowanego internetowego challenge’u.
Minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński również przekazał, że służby nie posiadają informacji potwierdzających związek między poszczególnymi zdarzeniami. Realnym zagrożeniem pozostaje natomiast mechanizm naśladownictwa. Nagłośnienie brutalnego ataku może prowokować kolejne osoby do publikowania gróźb, zdobywania rozgłosu albo – w skrajnych przypadkach – rzeczywistego powtarzania przemocy.
Dlatego rozpowszechnianie niesprawdzonych screenów, anonimowych ostrzeżeń i sensacyjnych informacji może przynieść efekt odwrotny do zamierzonego: potęgować strach i jednocześnie zapewniać rozgłos osobom, które właśnie tego poszukują.
Jak rozpoznać, że zagrożenie przestaje być tylko „głupim żartem”?
Pojedyncza zmiana zainteresowań, izolowanie się, nietypowy ubiór, poglądy polityczne czy religijne nie są dowodem radykalizacji. Nie należy też stygmatyzować młodego człowieka tylko dlatego, że interesuje się kontrowersyjną tematyką.
Znacznie poważniejszym sygnałem jest natomiast pojawienie się akceptacji przemocy jako sposobu rozwiązania problemów, fascynacja sprawcami wcześniejszych masowych ataków, deklarowanie chęci zabijania określonych ludzi lub grup, aktywny kontakt ze środowiskami ekstremistycznymi, poszukiwanie sposobów przeprowadzenia zamachu, gromadzenie niebezpiecznych przedmiotów albo wskazywanie konkretnego celu, miejsca lub terminu ataku.
Jeszcze poważniej trzeba traktować sytuację, w której kilka takich zachowań występuje jednocześnie. Wtedy nie należy samodzielnie próbować „sprawdzać”, czy groźba jest prawdziwa, ani konfrontować potencjalnego sprawcy.
Co zrobić, gdy zobaczysz groźbę przed atakiem?
Jeżeli w internecie pojawia się konkretna zapowiedź przemocy, warto zachować dowód – adres profilu, link, nazwę użytkownika, datę i zrzut ekranu – ale nie rozpowszechniać materiału dalej publicznie. Jeżeli zagrożenie dotyczy szkoły, informacja powinna jak najszybciej trafić także do dyrekcji placówki.
Jeżeli groźba jest konkretna, wskazuje miejsce, czas, broń albo sugeruje, że przygotowania już trwają, należy powiadomić Policję. W sytuacji mogącej bezpośrednio zagrażać życiu właściwym numerem jest 112. Nie trzeba samodzielnie rozstrzygać, czy autor „naprawdę to zrobi”. Od tego jest weryfikacja służb.
Równie ważne jest, czego nie robić: nie prowokować autora, nie próbować go śledzić, nie organizować internetowego „śledztwa” i nie udostępniać masowo jego materiałów. Jeżeli motywacją jest potrzeba rozgłosu, takie zachowanie może ją dodatkowo wzmacniać.
Atak już trwa? ABW opracowała procedurę 4U!
Kampania została przygotowana z myślą o zagrożeniach terrorystycznych, ale ABW wskazuje wprost, że procedura dotyczy także sytuacji zagrożenia ze strony tzw. masowego zabójcy – a więc scenariusza odpowiadającego również atakowi aktywnego sprawcy w szkole, galerii handlowej, miejscu pracy czy przestrzeni publicznej.
UWAŻAJ
Zwracaj uwagę na nienaturalne zachowania i sytuacje. Jeżeli zagrożenie można dostrzec zanim rozpocznie się atak, informacja przekazana służbom może pozwolić jej zapobiec. Bezpośrednie zagrożenie należy zgłaszać pod numerem 112.
UCIEKAJ
Jeżeli atak już trwa i istnieje bezpieczna droga ucieczki – oddal się od zagrożenia. Nie podchodź, żeby zobaczyć, co się dzieje. Nie wracaj po pozostawione rzeczy i nie zatrzymuj się, żeby nagrywać telefonem. W miarę możliwości ostrzeż osoby znajdujące się na swojej drodze, ale nie trać czasu na przekonywanie tych, którzy nie chcą się ewakuować.
Po znalezieniu się w bezpiecznym miejscu powiadom 112. Im szybciej oddalisz się od bezpośredniej strefy zagrożenia, tym większa jest szansa, że nie staniesz się kolejną ofiarą.
UKRYJ SIĘ
Jeżeli bezpieczna ucieczka nie jest możliwa, znajdź pomieszczenie, które można zamknąć i – jeśli to możliwe – odizolować od sprawcy. ABW zaleca zabarykadowanie wejścia, odsunięcie się od drzwi i okien oraz wyciszenie telefonu.
Nie publikuj w tym czasie relacji, zdjęć ani informacji o swoim położeniu. Telefon ma przede wszystkim umożliwić wezwanie pomocy. Jeżeli możesz bezpiecznie skontaktować się ze służbami, przekaż możliwie dokładną lokalizację – nazwę budynku, piętro, część obiektu lub numer pomieszczenia.
UDAREMNIJ ATAK
To rozwiązanie ostateczne. ABW zaleca je wyłącznie wtedy, kiedy nie można ani uciec, ani się ukryć, a zagrożenie życia jest bezpośrednie i nieuniknione. Celem jest stworzenie sobie możliwości przeżycia i przerwania bezpośredniego ataku. Nie jest to alternatywa dla ucieczki lub ukrycia się.
Dzwonisz pod 112. Co powiedzieć?
Najważniejsza jest dokładna lokalizacja. Następnie przekaż, co się dzieje, ilu sprawców widziałeś, jak wyglądają, czy widziałeś broń oraz – jeśli wiesz – gdzie się przemieszczają i czy są osoby ranne. Nie zgaduj. Informacja „nie wiem” jest dla operatora bardziej użyteczna niż nieprawdziwy szczegół.
Wykonuj polecenia operatora i nie rozłączaj się, dopóki nie zostaniesz o to poproszony. Jeśli rozmowa mogłaby zdradzić twoje miejsce ukrycia, priorytetem pozostaje własne bezpieczeństwo.
Kiedy pojawia się Policja
Funkcjonariusze wchodzący do budynku nie muszą od razu wiedzieć, kto jest sprawcą, a kto ucieka przed atakiem. Dlatego trzymaj ręce widoczne i puste, nie wykonuj gwałtownych ruchów i bez dyskusji stosuj się do poleceń. Nie biegnij w stronę policjantów i nie próbuj ich zatrzymywać, aby opowiedzieć, co się wydarzyło, jeżeli każą ci kontynuować ewakuację.
Pomoc rannym dopiero wtedy, gdy sam jesteś bezpieczny
Naturalnym odruchem może być natychmiastowa próba pomocy osobie rannej. Jeżeli jednak sprawca nadal znajduje się w pobliżu, wejście w strefę zagrożenia może jedynie zwiększyć liczbę ofiar. Najpierw trzeba znaleźć się w miejscu bezpiecznym lub zabezpieczyć pomieszczenie.
Jeżeli nie ma już bezpośredniego zagrożenia, wezwij pomoc i postępuj zgodnie z instrukcjami operatora 112. Przy silnym krwawieniu podstawową czynnością jest mocny, bezpośredni ucisk miejsca krwawienia do czasu przejęcia poszkodowanego przez ratowników.
Najgorsze, co możemy zrobić, to ignorować sygnały albo wywoływać panikę
Wydarzenia ostatnich dni pokazują dwa równoległe zagrożenia. Pierwszym jest rzeczywista przemoc i proces radykalizacji części bardzo młodych ludzi. Drugim – panika, dezinformacja i mechanizm naśladownictwa, dzięki któremu dramatyczne wydarzenie może uruchomić dziesiątki kolejnych gróźb i nieodpowiedzialnych zachowań.
Nie każdy nastolatek publikujący skandaliczny film jest przyszłym terrorystą. Nie każdy młody człowiek posiadający radykalne poglądy jest niebezpieczny. Nie wolno jednak lekceważyć konkretnej zapowiedzi przemocy, przygotowywania ataku, gromadzenia broni lub narzędzi ani fascynacji przemocą połączonej z przechodzeniem od słów do działania.
Najważniejsza zasada pozostaje prosta: nie diagnozuj samodzielnie, ale reaguj na konkretne zagrożenie. Wczesne zgłoszenie może zapobiec tragedii. A jeśli atak już się rozpoczął, warto znać cztery słowa, które ABW zamknęła w procedurze 4U!: Uważaj. Uciekaj. Ukryj się. Udaremnij atak.
Źródła
ABW – Radykalizacja młodych ludzi zaczyna się wcześniej, niż myślimy
ABW – zatrzymanie dwóch 16-latków. Radykalizacja i ekstremizm
Prokuratura Krajowa – zarzuty przygotowania zamachu o charakterze terrorystycznym
Prokuratura Krajowa – akt oskarżenia przeciwko Mateuszowi W.
ABW – przygotowania do zamachu przerwane przez służby
ABW – zatrzymanie 18-latka planującego atak terrorystyczny
Prokuratura Okręgowa w Ostrołęce – sprawa ataku w Kadzidle
Polskie Radio – sprawa 13-latka z Książek
Policja Mazowiecka – zatrzymania nieletnich za groźby i filmy w internecie
Onet – aktualizowane zestawienie interwencji Policji z 9 października 2026 r.
MSWiA – kampania 4U!
Centrum Prewencji Terrorystycznej ABW – kampania społeczna 4U!
Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego – materiały kampanii 4U! i oryginalny film
