Edward Warchocki i chińskie roboty. Kto zbiera nasze dane?

Edward Warchocki stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych technologicznych bohaterów polskich mediów społecznościowych. Chodzi po ulicach, rozmawia z ludźmi, żartuje, pojawia się na imprezach i przed kamerami. Internet szczególnie pokochał go po nagraniach, na których przeganiał dziki w Warszawie. Łatwo więc zapomnieć, że za sympatyczną osobowością „Edka” znajduje się nie człowiek ani nawet polski robot, lecz chińska platforma humanoidalna Unitree G1, uzupełniona w Polsce o system MERA OS.

I właśnie tutaj zabawa powinna ustąpić miejsca znacznie poważniejszej rozmowie o bezpieczeństwie.

Robot influencer w porcie wojennym

Granica została przekroczona szczególnie wyraźnie w sierpniu. Edward Warchocki pojawił się w Porcie Wojennym w Świnoujściu, gdzie Marynarka Wojenna RP wykorzystała go do nagrania materiału promującego paradę okrętów z okazji Święta Wojska Polskiego. Po fali krytyki film zniknął z oficjalnych kanałów wojska, a wiceminister obrony Cezary Tomczyk przyznał, że „komuś ewidentnie zabrakło ostrożności”.

Marynarka tłumaczyła później, że robot znajdował się wyłącznie w wcześniej wyznaczonym miejscu, nie miał dostępu do stref zastrzeżonych, został uruchomiony dopiero na terenie portu, a miejsce nagrania dobrano tak, aby nie mógł utrwalić informacji podlegających ochronie. To istotne wyjaśnienia i trzeba je odnotować. Nie zmieniają jednak zasadniczego pytania: dlaczego urządzenie wyposażone w zaawansowane sensory i komunikację bezprzewodową w ogóle uznano za odpowiedni rekwizyt do nagrywania materiału na terenie obiektu wojskowego?

Zwłaszcza że kilka miesięcy wcześniej Edward zdążył już odwiedzić m.in. Sejm i Ministerstwo Cyfryzacji. Po jego wizycie w resorcie do ministra cyfryzacji trafiła nawet interpelacja dotycząca procedur związanych z wpuszczaniem podobnych urządzeń elektronicznych do budynków administracji państwowej.

To nie maskotka. To poruszający się zestaw sensorów

Patrząc na Edwarda na TikToku czy Instagramie, widzimy robota, który żartuje i macha ręką. Z punktu widzenia cyberbezpieczeństwa powinniśmy widzieć coś zupełnie innego: mobilny komputer wyposażony w systemy pozwalające obserwować, analizować i odwzorowywać otoczenie oraz komunikować się z innymi urządzeniami i usługami sieciowymi.

Unitree G1 wykorzystuje m.in. systemy wizyjne, LiDAR, mikrofony oraz łączność sieciową. Są one potrzebne, aby humanoid potrafił orientować się w przestrzeni i reagować na człowieka. Dokładnie te same możliwości powodują jednak, że urządzenie może gromadzić niezwykle szczegółowe informacje o miejscu, w którym się znajduje.

To dlatego nie kupuję argumentu, że skoro robot nie został wpuszczony do pomieszczenia z tajnymi dokumentami, problem właściwie nie istnieje. W bezpieczeństwie nie chodzi wyłącznie o pilnowanie kartki oznaczonej klauzulą „tajne”. Informacją może być również układ pomieszczeń, rozmieszczenie urządzeń, infrastruktura techniczna, znajdujący się w pobliżu sprzęt czy sposób funkcjonowania danego obiektu.

Unitree znalazło się pod lupą Amerykanów

Sprawa jest tym poważniejsza, że producent platformy Edwarda od dawna znajduje się pod obserwacją amerykańskich instytucji. W czerwcu 2026 roku Unitree Robotics zostało wpisane przez Pentagon na listę Section 1260H obejmującą przedsiębiorstwa uznawane przez USA za część chińskiego zaplecza wojskowego i strategii military-civil fusion. Sam wpis nie oznacza, że każdy robot Unitree jest urządzeniem szpiegowskim ani że zakup takiego robota przez osobę prywatną był w USA automatycznie nielegalny.

Amerykanie poszli jednak później dalej. 28 lipca 2026 roku FCC umieściła zagraniczne „advanced robotic devices”, w tym roboty humanoidalne i czworonożne, na swojej Covered List. Nowe urządzenia spełniające wskazane kryteria nie mogą co do zasady otrzymywać nowych autoryzacji FCC bez warunkowego zatwierdzenia przez odpowiednie amerykańskie władze. Uzasadnieniem są kwestie bezpieczeństwa narodowego związane m.in. ze zdalną komunikacją, sensorami, zbieraniem danych i możliwością sterowania urządzeniami.

To znacznie bardziej precyzyjne niż popularne hasło, że „USA zakazały Edwarda jako szpiega”. Ale jednocześnie pokazuje, jak poważnie jedno z największych państw NATO traktuje tę kategorię technologii.

A co właściwie robi z danymi Unitree G1?

Tutaj dochodzimy do najważniejszego elementu całej historii. Niezależni badacze z Alias Robotics przeanalizowali standardową platformę Unitree G1 i opisali połączenia telemetryczne z zewnętrznymi serwerami oraz poważne problemy dotyczące bezpieczeństwa oprogramowania. Według ich analizy urządzenie komunikowało się z infrastrukturą zewnętrzną i przekazywało dane telemetryczne bez odpowiednio przejrzystego mechanizmu zgody użytkownika. Badacze wskazywali także na podatności dotyczące m.in. kluczy kryptograficznych i mechanizmów komunikacji.

Trzeba tutaj postawić bardzo ważne zastrzeżenie: nie ma publicznego dowodu, że konkretny egzemplarz Edwarda Warchockiego podczas wizyty w Świnoujściu wysyłał jakiekolwiek dane do Chin. Edward korzysta dodatkowo z rozwijanego w Polsce oprogramowania MERA OS i nie znamy pełnej konfiguracji technicznej urządzenia podczas wizyty w porcie.

Ale właśnie brak takiej wiedzy jest sednem problemu.

W przypadku infrastruktury wojskowej nie powinno obowiązywać podejście: „nie udowodniliście, że coś wysłał, więc wszystko jest w porządku”. Powinno być odwrotnie: dopóki nie jesteśmy w stanie technicznie potwierdzić, jakie sensory działają, jakie procesy są uruchomione, gdzie trafiają dane i czy urządzenie może zestawić połączenie z zewnętrznym serwerem, nie powinno znaleźć się ono w miejscu chronionym.

Technologia nie staje się bezpieczna tylko dlatego, że nadaliśmy jej imię, zabawny głos i konto w mediach społecznościowych. Kamera nadal jest kamerą, mikrofon mikrofonem, a urządzenie podłączone do sieci nadal może przesyłać dane.

Problem mamy już we własnych mieszkaniach

Edward jest efektownym symbolem większego zjawiska. Chińskie urządzenia wyposażone w sensory od dawna znajdują się znacznie bliżej nas niż port wojenny. Wjeżdżają do naszych salonów i sypialni jako roboty sprzątające, patrzą na nasze podwórka jako kamery monitoringu, nasłuchują poleceń jako elementy inteligentnego domu.

Estońska Służba Wywiadu Zagranicznego już w swoim raporcie dotyczącym bezpieczeństwa ostrzegała przed ryzykiem związanym z chińskimi urządzeniami wykorzystującymi LiDAR. Wprost wskazano tam także roboty odkurzające, które podczas pracy skanują otoczenie i tworzą mapy naszych domów. Estończycy zwracali uwagę, że problemem może być nie tylko sam sensor, lecz również sposób dalszego gromadzenia i wykorzystywania pozyskanych danych przez producenta.

To nie jest wyłącznie teoretyczne zagrożenie. Chiński producent robotów sprzątających Ecovacs publikował informacje o wykrytych podatnościach swoich urządzeń. Jedna z nich dotyczyła możliwości uzyskania dostępu do transmisji obrazu bez prawidłowej weryfikacji PIN-u, inne obejmowały zdalne wykonanie kodu czy bezpieczeństwo komunikacji pomiędzy robotem a stacją bazową. Producent przygotował aktualizacje naprawiające wskazane problemy, ale sam przypadek świetnie pokazuje, jak daleko odeszliśmy od czasów, kiedy odkurzacz był po prostu silnikiem, szczotką i przewodem zasilającym.

Dzisiejszy robot sprzątający może znać układ naszego mieszkania. Kamera wie, kiedy jesteśmy w domu. Inteligentny dzwonek widzi, kto do nas przychodzi. A aplikacja obsługująca cały ten ekosystem często wymaga założenia konta i komunikacji z chmurą producenta.

Wygoda nie może oznaczać rezygnacji z kontroli

Nie chodzi o nawoływanie do wyrzucenia każdego produktu wyprodukowanego w Chinach. Sam kraj pochodzenia urządzenia nie jest dowodem, że sprzęt kogokolwiek szpieguje. Byłoby to równie niepoważne jak automatyczne uznawanie każdego chińskiego urządzenia za całkowicie bezpieczne.

Problem zaczyna się wtedy, kiedy nie wiemy, jakie dane sprzęt faktycznie zbiera, gdzie są one przetwarzane, kto ma do nich dostęp, jak długo są przechowywane i co może zmienić kolejna zdalna aktualizacja oprogramowania.

W domu każdy powinien mieć świadomość tego ryzyka i podejmować własne decyzje. W administracji publicznej, infrastrukturze krytycznej i wojsku standard musi być jednak znacznie wyższy.

Dlatego przypadek Edwarda Warchockiego powinien zostać potraktowany nie jako zabawna internetowa wpadka Marynarki Wojennej, lecz jako ostrzeżenie. Świat wypełnia się urządzeniami, które widzą, słyszą, mapują przestrzeń i komunikują się z chmurą. Będą coraz tańsze, popularniejsze i bardziej „ludzkie”.

A im bardziej będą nas bawić i wzbudzać sympatię, tym łatwiej będzie nam zapomnieć, że pod sympatyczną twarzą nadal znajduje się komputer podłączony do zestawu bardzo dobrych sensorów.

I właśnie dlatego cyberbezpieczeństwo przyszłości będzie zaczynało się nie tylko na ekranie komputera, ale również przy drzwiach naszego mieszkania, urzędu i wojskowej jednostki.